Karpackie cerkwie

Karpaty to łańcuch górski ciągnący się od Bratysławy po Żelazną Bramę Dunajca na przestrzeni ponad 1300 km. Teren ten zajmowały przez lata różne ludy, pozostawiające po sobie ślady kultury materialnej i duchowej. Do dziś przetrwało ich niewiele dlatego też w tym miejscu przedstawiamy Karpackie Cerkwie jako świadectwo kulturowe przodków tej ziemi.

karpackie-cerkwie01 Chmiel:

Cerkiew greckokatolicka została zbudowana w 1906 roku, zas rok póżniej ją konsekrowano. Cerkiew pw. Św. Mikołaja jest trójdzielna o konstrukcji zrębowej. W 1947 roku kiedy mieszkańcy zostali wysiedleni , cerkiew została opuszczona . Przez kilka lat stała pusta, zaś w latach sześćdziesiątych była użytkowana jako magazyn straży pożarnej. W 1969 roku obiekt zamieniono na światynie rzymskokatolicką jako kościół filialny. Tę funkcję pełni do dziś. Po dawnym wyposażeniu cerkwi zostało niewiele.
Warto wspomnieć o tym, że niewiele brakowało a cerkiew nie dotrwała do dzisiejszych czasów. Podczas kręcenia scen do Pana Wołodyjowskiego , cerkiew w Chmielu wybrano na miejsce pożaru Raszkowa. Plotka głosi, że cerkiew miała być spalona na potrzeby filmu. Ponoć ekipa filmowa otrzymała pozwolenie od konserwatora zabytków na spalenie świątyni.
Nie wiadomo jednak jak naprawdę było. Jedni twierdzą, że ocalała ona dzięki protestom i sprzeciwom konserwatorom zabytków i głównego konsultanta filmu. Inna teoria mówi, że filmowcy wcale nie chcieli spalić cerkwi, a całe to zamieszanie było niedomówieniem. Efekt był taki, że w Chmielu wybudowano wioskę Rakaszów po czym ją spalono. Więcej na: http://www.twojebieszczady.net/film.php

zwiedzanie cerkwi Górzanka:

Dawna cerkiew greckokatolicka p.w. Św. Paraskewy Męczennicy (obecnie kościół rzymskokatolicki). Świątynia jest orientowana, znajduje się pośrodku wsi, na wzgórzu, przy świątyni jest cmentarz, w otoczeniu starych drzew pamiętających czasy Jagiellonów, niedaleko potoku – co warto zapamiętać jako cechy typowe dla położenia cerkwi.

Przy cerkwi znajduje się także dzwonnica z XIX wieku, a najstarszy dzwon pochodzi z 1744 roku, na dzwonnicy jest tablica pamięci Ks. Adama Bieleckiego urodzonego w Górzance w 1811 r.

Budowę obecnej cerkwi rozpoczęto w 1835 roku, zaś poświęcono ją 10 września 1938 roku. W 1912 roku świątynia została odnowiona, ściany i stropy zostały pokryte polichromią wykonaną przez Włodzimierza Pawlikowskiego. Po wysiedleniu rdzennych mieszkańców, użytkowana była jako kościół filialny, a Ks. Franciszek Stopa z Polańczyka przyjeżdżał sporadycznie. Staraniem Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka w 1969 r. erygowano w Górzance Parafię p.w. Wniebowstąpienia Pana Jezusa.

Z pierwotnego wyposażenia łacińskiego zachował się ołtarz główny oraz dwa boczne ołtarze. Ponadto w 1967 r. do Kościoła w Górzance zwieziono wyposażenie ze zniszczonego i zatopionego wodami zalewu Solińskiego, Kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego w Wołkowyi (w tym m. in. konfesjonały, w których spowiadał Sługa Boży Ks. Jan Siuzdak, więzień obozu w Dachau).

W Świątyni podziwiać możemy unikatowy ikonostas w formie figur płaskorzeźbionych z ok. 1752 r.), który podczas wizytacji Biskupa został zakwestionowany jako niekanoniczny. Chodziło tu o to, że w ikonostasie powinny znajdować się pisane ikony, nie rzeźby. Ikonostas płaskorzeźbiony został rozebrany w 1912 r., a polichromowane postacie apostołów rozwieszono w przedsionku. Równocześnie ówcześni mieszkańcy Górzanki postarali się o ikony kanoniczne – pisane.

Dzięki ogromnemu zaangażowaniu Ks. Piotra Bartnika – Proboszcza ikonostas płasko-rzeźbiony został zrekonstruowany i odpowiednio rozmieszczony w uzgodnieniu z konserwatorami. Ikony pisane zostały także odnowione i rozwieszone na chórze.

Zapraszamy serdecznie do odwiedzenia Świątyni w Górzance by zobaczyć jej cenne wnętrze, a także strony internetowej Parafii http://www.parafia-gorzanka.pl.

karpackie-cerkwie03 Kulaszne:

Cerkiew greckokatolicka w Kulasznem – jest to najmłodsza cerkiew w Bieszczadach pw. Św. Michała Archanioła. Od 2006 roku wznosi się ona przy serpentynach nad Osławą. Jest to kolejna cerkiew w tym miejscu. Wcześniejsza świątynię użytkowali katolicy z dwóch obrządków. W 1974 roku cerkiew strawił pożar. Minęło trzydzieści lat od pożaru, kiedy na nowo rozpoczęto budowle cerkwi. W 2004 roku greckokatolicka parafia Opieki Najświętszej Maryi Panny w Komańczy podjęła się tych prac. Dwa lata później 15 lipca 2006 roku odbyła się uroczysta konsekracja cerkwi.
Przy cerkwi znajduje się cmentarz. Odnajdziemy tam w kępach traw stare, zardzewiale krzyże. Druga część cmentarzu to nowe nagrobki. Pomiędzy mini znajdziemy grób bieszczadzkiego artysty Andrzeja Wasilewskiego czyli Jędrka Połoniny. W Kulasznem mieszkał przed śmiercią i tu także zginął tragicznie w wypadku samochodowym. Jego nagrobek wyróżnia się wśród innych, ponieważ krzyż zbudowany jest z podków końskich. To symbol Bieszczadzkiego Kowboja, który galopował po połoninach na swoim ukochanym koniu Gwiazdce. Dziś śpiewa się o nim piosenki, pisze wiersze, zaś przyjaciele czasem zostawiają butelkę piwa przy jego nagrobku.

karpackie-cerkwie04 Równia:

Cerkiew w Równi pod wezwaniem Opieki Matki Boskiej pochodzi z I połowy XVIII wieku. Obecnie jest to kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem Matki Boskiej Wspomożycielki Wiernych.
Historia nie była dla tej cerkwi łaskawa. Po wysiedleniach ludności użytkowana była jako magazyn jednak zachowało się w niej dużo z oryginalnego wyposażenia. Dzięki temu udało się ją wpisać na listę zabytków i w późniejszych latach odnowić.
Warto obejrzeć tą cerkiew gdyż jest to jedna z niewielu cerkwi reprezentująca styl bojkowski.
Przy cerkwi znajdziemy też kilka nagrobków i żelaznych krzyży.

 

Komentowanie jest wyłączone